FİLYOS PROJESİ

Doğan GÖNÜLLÜ

haber@haberhayat.net

Sadece bölgemizde değil Türkiye İş kesiminde Filyos Projesini bilmeyen yoktur. Yüksek kapasiteli Limanı, Limanın arkasında Makro ölçekli Endüstri Bölgesi, Büyükçe Serbest Bölgesi ve üç koldan Lojistik Merkezi ile Zonguldak’ın Çaycuma ilçesine bağlı tarihi Filyos Beldesinde hayata geçmesi beklenen süper bir proje.

Yıllara konuşulan ama bir türlü gerçekleştirilemeyen projenin son yıllarda hızlanmış olmasının bir nedeni de İstanbul, İzmit, Bursa gibi sanayi bölgelerinin kapasitelerinin artık dolmuş olması. (Laf aramızda! Yıllar önce de yazdım: kirli, paslı, tozlu, dumanlı üretimler bu taraflara -istihdam makyajı ile – kaydırılırken, bizlere ve çevrecilere çok iş düşüyor.)

Konuyu dağıtmadan…

Ekim ayı başında Kanal Z’de Zonguldak Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Metin Demir’in konuk olduğu programda masaya yatırdığımız Filyos Projesi ile ilgili ( Demir her ne kadar samimiyetle ve konulara son derece vakıf cevaplar verse de) akıllarda soru işaretleri kalmaya devam etti!

Soru işaretlerinden önce geldiğimiz noktada Filyos Projesi ile ilgili bilinenlere göz atalım:

Dört ana bölümden oluşan projenin ilk aşaması olan 25 Milyon ton/yıl kapasiteli Liman alt yapısının tamamlanmak üzere olduğunu biliyoruz…

Ardından liman üst yapı firmasının ihale yolu ile belirleneceğini; Bir an önce üst yapının da tamamlanıp 2021’de hizmet vermeye başlamasının hedeflendiğini…

Kardemir’in yap-işlet-devret sözleşmesini fesh ettiğini ancak hala Liman’la yakın ilgisinin devam ettiğini…

Projenin en önemli bölümü olan Endüstri Bölgesi’nin Yönetici/Koordinatör firmasının Tosyalı Holding olduğunu…

Tosyalı’nın 300 milyon liralık alt yapı taahhüdünde bulunduğu için idarece (Demir’in ifadesine göre ; teklif çağrısına olumlu cevap veren tek işletmeci olduğu için) tercih edildiğini, yönetici şirketin bir takım imtiyazlara sahip olacağını…

Tosyalı’nın liman tecrübesi olduğundan, limanla da ilgilenebileceğini…

Tosyalı’nın burada çelik mamullerini yüksek teknoloji ile işleyerek beyaz eşya ve otomotiv sektörüne nitelikli ürün arz edeceğini…

Tosyalı’nın yüksek oranda söz sahibi olacağı Endüstri Bölgesi ile birlikte eşzamanlı ya da peşi sıra Büyük Çaplı Serbest Bölge ve Ülkenin Kuzeyini Güneyine bir aksla bağlaması planlanan Lojistik Merkezin devreye gireceğini,

Yani Tosyalı’da Tosyalı….

Zonguldak TSO Başkanı Metin Demir‘in tabiri ile; Babayiğit Tosyalı!

Şövenist ve servet karşıtı olmadığım, liberal ekonomiden yana olduğum bilinir. Benim için Erdemir,-Kardemir Tat Metal ne ise Tosyalı’da odur. Ancak ve lakin ateş düştüğü yeri yakıyor ve hem bölge halkı, hem bölge yatırımcıları ve de kamu otoritesi açılarından soru işaretleri akıllarda kalıyor! Siyasi açı ise tümünün bileşkesini oluşturuyor.

Neyse; Programda yönelttiğim “Filyos’ta yönetici firma neden Erdemir/Kardemir /Tat Metal vs. değil de Tosyalı Holding?” sorusuna ve Demir’in verdiği cevaba dönmek istiyorum:

Başkan Metin Demir diyor ki; “Bölge firmalarını da teklif çağrısı yapıldı anacak kabul etmediler. Tosyalı Holding’e devlet tarafından bir jest değil zorlama yapıldı.”

Şimdi de akıllardaki sorulara geçelim ve diyelim ki :

• Sevgili başkanım; yaklaşık 35-40 milyon dolarlık bu yatırım için keşke bahsi geçen bölge firmalarına da jest değil de zorlama yapılsa idi olmaz mı idi?
• Ve biz dönüp bu tarafa sorsaydık : “Ey Erdemir, ey Kardemir, ey Tat Metal, ey Özdemir, Çınar, Çemsan, Emko vs… Neden sizler de bu işe talip olmadınız?”
• Ya da şöyle soralım: Nasıl bir çağrı/teklif getirildi ki kabul edilmedi? (Bahsi geçen tutarın bu şirketler için çok da altından kalkılmayacak rakamlar olmadığını sanıyoruz.)
• Acaba Zonguldak Merkez, Vadi ile Batı Bölgesi arasında balans ayarı mı yapıyor?
• Hem sonra Tosyalı da metal sektöründe önemli bir üretici olduğuna göre, üreteceği ürünün ham maddesini(çelik/sac türevlerini) buradan almak yerine kendisi tedarik ederse, bölgede aynı/benzer işi yapan işletmelere pazar payı ve haksız rekabet açısından zararı olmaz mı?
• Ve ben son olarak; Bu işlerin Erdemir’in Özel Endüstri Bölgesi olarak ilan edilmesi çalışmaları ile şehirle süregelen su paylaşım polemiği ve de yerel-genel yönetimle ilgisi olup- olmadığını da (Nitekim bazıları için pragmatik buluyorum) merak ediyorum!

Niye mi: Programda da söylediğim gibi: Bağımsız, tarafsız gazeteci, halkın ve kamusal gücün haber alma özgürlüğünün önemli bir paydaşı/aracısı olarak “Orada ne oluyor?” sorusunun cevabını okuru ile paylaşandır.

Sorular bizden, yanıtlar yetkililerden, değerlendirme ise okuyucunundur.