logo

ŞEHİR MERKEZİNDE TESCİLLİ KÜLTÜR VARLIKLARIMIZ

DR. CAN CANVER

DR. CAN CANVER
cancanver7@gmail.com
ŞEHİR MERKEZİNDE TESCİLLİ KÜLTÜR VARLIKLARIMIZ

Avrupa Konseyi Doğal ve Kültürel Varlıkları Koruma envanteri ve Türkiye Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü tarafından tescillenerek koruma altına alınmış kültür varlıklarımız, Ereğli’mizin önemli zenginlikleri olarak gelecek kuşaklara aktarılmayı hak etmektedirler.

Kdz Ereğli Tarih, Doğa ve Kültürünü Yaşatma Derneği’nin yazdığı Akheron Vadisi Projesi ve geçmiş dönem Zonguldak Milletvekilimiz Boray Baycık’ın, Turizm Bakanlığı nezdinde başvuru ve girişimleri sonucu 2000-2002 yıllarında yapılan kamulaştırma, temizlik, bakım ve aydınlatma çalışmalarından sonra ziyarete açılarak örenyeri statüsüne kavuşturulan Cehennemağzı Mağaraları üç adet olup, Kilise, Cehennemağzı ve Ayazma Mağaraları olarak nitelendirilmektedir. Mağaralar Roma ve Bizans dönemlerinde kullanılmışlardır. Mağaralar 1.derece arkeolojik ve doğal sit alanı statüsünde olup Ereğli Müzesi’nin denetimi altındadır. ( Tescil Kararı : Ankara KTVKK : 13-14.03.1986/2131 )

Kentimizin Süleymanlar Mahallesi İstasyon mevkiinde, Kemer yolu kenarında toprak altında bulunan Akheron Vadisi Nekropolü, Heraklea Pontika’nın Roma döneminde oluşturulan ölü gömme alanıdır. Ereğli Müze Müdürlüğü tarafından yüzey kazıları yapılmıştır. ( Tescil Kararı : Ankara KTVKK : 15.07.1996/4778 )

Yine Süleymanlar Mahallesi Pafta : 1, Ada : 105, Parsel : 65’te yer alan Hellenistik döneme ait Heeron; 1994 yılında yol yapımı çalışması sırasında ortaya çıkan ve seramik atölyesi olduğu kanaatine varılan antik işlik alanıdır. 1.derece arkeolojik sit alanı kapsamına alınmıştır. ( Tescil Kararı : Ankara KTVKK : 15.07.1996/4779 )

Hellenistik döneme tarihlendirilen Çeştepe Fener Kulesi, Bababurnu’nu denize uzatan Çeştepe Köyü’nde, Pafta : 1, Ada : 105, Parsel : 65’te yer almaktadır. Antik dönemde yapılmış bir fener kulesi ve altında bir tümülüsten oluşmaktadır. Kule 3.25X3.25 m. boyutlu bir temel üzerinde yükselmektedir. 10 m. yükseklikte olan kule kesme taş ve tuğladan inşa edilmiştir. Yıllar önce Londra’da British Museum’u gezerken  Herakleia Pontika sikkelerini gördüğümde ne kadar heyecanlandığımı, sikkelerin arka yüzünde üç katlı fener kulesini fark ettiğimde duyduğum hayretimi dün gibi hatırlarım. Benim kentim neymiş, dünyaya kendini kabul ettirmiş ifadem kulaklarımda tekrarlanmaktadır. Kulenin altında 1980’li yıllarda açılmış Roma dönemine ait bir Tümülüs bulunmaktadır. Mezar odası ve kesme taş blokları sağlam ve ayaktadır.

Kentimizin Müftü Mahallesi’nde bulunan Göztepe Nekropolü, Roma-Bizans ve İslami döneme ait 1.derece arkeolojik ve doğal sit alanıdır. Tepe üstünde İslami döneme ait mezarlık, tepenin doğusunda Herakleia Pontika’ya ait nekropol alanı yer almaktadır. Bu nekropol alanında Göztepe köprüsü açılırken yapılan hafriyat arasından ünlü mim sanatçısı Krispos’un anıt mezarının çıkarılışına gözlerimle tanıklık ettiğimi hatırlıyorum. ( Tescil Kararı : Ankara KTVKK : 13.12.1998/600, Revizyon : Ankara KTVKK : 14.04.1992/2314 )

Herakleia Pontika’nın Hellenistik-Roma ve Bizans dönemina ait surları ve antik duvarları da 1.derece arkeolojik sit alanı statüsünde tescillendirilmiştir. Günümüzde modern yapılar arasında kalan sur kalıntıları Orhanlar, Akarca, kirmanlı ve Yenimahalle bölgelerinde yükseliyorlar. Yer yer kısa taş duvarlar ve burçlar şeklinde korunmuştur. ( Tescil Kararı : Ankara GEEAYK : 09.09.1982/3791, Revizyon : Ankara TKTVYK : 02.07.1987/3441, Ankara KTVKK : 17.10.1989/926, KTVKK : 11.06.1990/1252, Karabük KTVKK : 20.07.2007/602 )

Bugün Kız Meslek Lisesi yanında kalan; Pafta : 36, Ada : 64, Parsel : 33’e işaretlenmiş Geç Roma dönemine ait taban mozayiği, oldukça fazla tahrip olmuştur. Döşeme mozayiği üslubuna göre Erken Hıristiyanlık dönemine ( MS IV. yz ) tarihlendirilmiştir. Motifleri geometrik olup kenar bordürleri ise bitki bezemelidir. 1990 yılında kurtarma kazısı yapılan mozayik bugün üzeri kapatılarak korunmaktadır. ( Tescil Kararı : KTVKK : 18.10.1991/2017 )

Paylaşın:
Etiketler:
#

SENDE YORUM YAZ

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER KÖŞE YAZILARI

  • ORHAN AĞABEY

    17 Kasım 2026 Ekonomi, Genel, Gündem, KÖŞE YAZILARI, Tüm Manşetler

    Ahmet Orhan Oğuz(Orhan Ağabey); Ereğli’nin yerli ailelerinden ve yaşamını uzun süredir İstanbul’da sürdürüyor. O şimdi ileri yaşlarda… Orhan Ağabeyi otuz beş yılı aşkın bir zaman önce, aynı sektörde faaliyet gösteren bir şirkette çalışırken, Oğuzlar Petrol’ün patronu Orhan Oğuz olarak uzaktan tanıdım. Gıyabında bile saygıda kusur etmezdik. İş için yanına gittiğimizde desturla yaklaşır, sözünü neredeyse emir telakki ederdik. Duruşu, konuşması, sakinliği, çalışanlarıyla kurduğu ilişki bizde hem saygı hem hayranlık uyandırırdı. E...
  • TANZİMAT DÖNEMİNDE EREĞLİ KÖMÜRLERİ-2

    13 Kasım 2026 Ekonomi, Genel, Gündem, KÖŞE YAZILARI, Tüm Manşetler

    GEÇEN YAZIDAN DEVAM… Ülkenin Kırım Savaşı sırasında Ereğli’deki en verimli kömür ocaklarının işletilmesini Fransa ve İngiltere’ye bırakması sonucu kalan kömür ocaklarının üretimi kendi ihtiyaçlarını karşılayamamıştır. Kırım Savaşı’nın Osmanlı İmparatorluğu’na maliyeti çok yüksek olmuştur. Ereğli Kömür Madeni Kumpanyası büyük bir mali sıkıntı içine düşmüştür. Kumpanya gereken kömür üretimini yapamamış, yaptığını satamamış ve işçilerin ücretlerini ödeyememiştir. Osmanlı İmparatorluğu tebaası Zafirovilo Yorgaki Bazergan, Ereğli kömü...
  • DİKKATİMİ ÇEKENLER!

    09 Kasım 2026 Ekonomi, Genel, Gündem, KÖŞE YAZILARI, Tüm Manşetler

    Hem ülke gündemi hem de yerel gündem hızla değişiyor. Siyasette, ekonomide ve sivil toplumda önümüzdeki günler daha da hareketli geçecek gibi görünüyor. Bu hızlı değişimde gazetedeki yazımla sitedeki yazımı senkronize etmekte inanın zorlanıyorum. Bugün Ereğli ve çevresinde dikkatimi çeken sadece birkaç konuyu bir araya getirmek istedim. NURDAN VE ORHAN OĞUZ'DAN SELAM VAR Söz Ereğli’den açılmışken; ilkten, hemşehrilerimiz Nurdan ve Ahmet Orhan Oğuz çiftini anmadan geçmeyeyim. Yaşamlarını sürdürdükleri İstanbul'dan ülkemize ve mem...
  • DR. TUGAY YAZGAN YAZDI: BİRLİKTE YAŞAMA KÜLTÜRÜ

    08 Kasım 2026 Ekonomi, Genel, Gündem, KÖŞE YAZILARI, Tüm Manşetler

    Bir toplumun medeniyet seviyesi, insanların birbirine ne kadar benzediğiyle değil, birbirlerinden ne kadar farklı oldukları halde bir arada yaşayabildikleriyle ölçülür. Bir düşünün… Aynı sokakta yürüyoruz, aynı şehirde yaşıyoruz, aynı havayı soluyoruz. Fakat birbirimizin düşüncelerine, yaşam biçimlerine, tercihlerine ve hatta varoluşuna tahammül etmekte zorlanıyoruz. Aynı toplumun parçasıyız ama giderek birbirimize yabancılaşıyoruz. Bugün belki de en büyük toplumsal sorunlarımızdan biri, birlikte yaşamanın anlamını unutmuş olmamızdır...