EREĞLİ’NİN ESKİ NAHİYESİ ALAPLI’DA TESCİLLENMİŞ KÜLTÜR VE TABİAT VARLIKLARI

DR. CAN CANVER

cancanver7@gmail.com

Bir zamanlar Ereğli ilçesinin nahiyesi olan bugünkü Alaplı ilçesinde de tescillenerek koruma altına alınmış kültür ve tabiat varlıklarımız bulunmaktadır.

Bunlardan kent meydanındaki Merkez Cami, 1813 yılına ait… Kargir yapının üzeri sıvalıdır. İki katlı olup zemin katında ilk ve son cemaat yerleri bulunur. İlk cemaat yerinde mihrap ve minberi mevcuttur. Son cemaat yerinden üst kata çıkılmaktadır. ( Tescil Kararı : Ankara KTVKK : 18.08.2000/6948 )

Gümeli beldesi, Pekmezci Mahallesi Dörtyol mevkiinde yer alan Nekropol, Roma-Bizans dönemine aittir. Halk arasında kale kalıntıları olarak nitelenen bu tarihi değerler, Bayramyeri diye anılan alanı çevrelemektedir. Köyün cemevi de burada bulunmaktadır.       ( Tescil Kararı : Ankara KTVKK : 31.01.2004/8941 )

Yine Gümeli’ye yaklaşık 20 km. uzaklıkta ve 1400 m. rakımda bulunan 2 adet porsuk ağacının ( Taxus baccata ) yaşları yaklaşık olarak 1000 ve 1600 yıldır Gümeli Tabiat Alanı’nda bulunan bu ağaçların, Türkiye’de rastlanan en yaşlı ağaç oldukları saptanmıştır. Ağaçların çapları 1.50 ve 2.95 cm.dir. Doğa tarihi bakımından çok değerli olan bu ağaçlar ve çevresinin genel yapısı ılıman, nemli kuzey ormanlar ( Boreal ormanlar ) tipindedir. ( Tescil Kararı : Ankara KTVKK : 10.01.2003/8366 )

Alaplı-Akçakoca yolunun Kocaman mevkiinden içeri girildikten sonra ormanlık arazide yaklaşık bir saatlik yolculuktan sonra ulaşılabilen Karaağaç Mağaraları, Ardıçdere mevkiinde olup prehistorik döneme ait olduğu belirlenmiştir. Mağara, yolun yaklaşık 100 m. yukarısındadır. Dar bir girişi olan mağaranın küçük bir koridordan sonra salon kısmına ulaşılmakta olup, salon kısmından diğer bölümlere kollar ayrılmaktadır. Zemini balçıkla kaplıdır. Tavandaki sarkıt ve dikitler yeni oluşum halindedir. Mağara 1.derece doğal sit alanı kapsamındadır. ( Tescil Kararı : Ankara KTVKK : 07.10.2005/966 )

Alaplı’nın Hasanlı Köyü Kargatepe mevkiinde yer alan kale kalıntıları Roma-Bizans dönemine işaretlenmektedir. Bizans döneminden kalma kilisenin, yapılan kaçak kazılar sırasında 3.80X50X90 cm. boyutlu duvarı açığa çıkarılmış ve yer yer 50-60 cm. derinliğe kadar kazılmıştır. ( Tescil Kararı : Ankara KTVKK 18.08.2005/78 )

Kürkükler Köyü, Esentepe Mahallesi, Topyeri mevkiindeki kilisede yapılmış olan kaçak define kazıları sırasında mezara ait seramik parçaları ile civarda pişmiş topraktan mezar parçaları ele geçirilmiştir. Kalıntılar 1.derece arkeolojik sit alanı kapsamına alınmıştır. ( Tescil Kararı : KTVKK 05.09.2007/643 )