9 MAYIS 1915 RUS BOMBARDIMANI

DR. CAN CANVER

cancanver7@gmail.com

Başbakanlık Osmanlı Arşivi’nde bulunan  Dahiliye Nezareti Emniyet-i Umumiye Müdüriyeti 5. Şubesine ait 14/1-6 nolu belgesinden Rusların, Birinci Dünya Savaşı’nda Kdz Ereğlisi’ne yönelik bombardıman eylemini öğrenmekteyiz :

Ruslar’ın Karadeniz Filosu’na mensup iki torpido gemisi 9 Mayıs 1915 Pazar günü sabah 08.30’da Ereğli önüne gelmişler, bu gemilerden biri projektör yardımıyla limanda bulunan bazı gemilerin pruva direklerini işaretlemiş ve ardından 3 kez de düdük öttürmüştür. Rus gemileri yaklaşık 50 dakika gözetleme yaptıktan sonra gövdesinde bulunan  bir motorlu sandal ve bir adet kayığı denize indirmişlerdir. Mitralyözle de desteklenen bu motor ve kayığa 50 kadar Rus askeri bindirilmiş hem Rus gemilerinin destek atışı hem mitralyöz saldırısı altında Ereğli limanına asker çıkarmak istemişlerdir. Ancak Ruslar’ın bu girişimİ seyyar jandarma kuvvetlerinin etkili yaylım ateşi ve sandallarda  bulunan Rus askerlerinin bir kısmının vurulması sunucunda başarısız olmuştur. Rus motor ve kayığı açıkta bekleyen Rus torpido gemisine sığınmak zorunda kalmıştır. Rus çıkarma gemisinin girişiminin başarısız olması ve Ereğli’de gösterilen etkili direniş Ruslar’ın daha güçlü gemilerden yardım istemesine neden olmuştur.

Ruslar’ın Ereğli’nin 35 mil açığında dolaşan Pamyat ve Kanal kruvazörlerine destek çağrısı üzerine bu kruvazörlerden sadece biri Ereğli önüne gelerek bombardımana başlamıştır. Bu saldırı çok daha şiddetli gerçekleşmiş ve limanda kömür almak için bekleyen Millet vapuru batırılmış, daha önceki Rus saldırısında bazı bölümleri tahrip olmuş olan Bozhane’deki Yeni Mektep binası bu kez çok ciddi hasar görmüştür. Yine da önce batmış ancak dalgıçların çalışması ile tekrar yüzdürülen Turan vapurunun kaptan köşküne iki mermi isabet etmiş, bu kez Turan vapuru hafi hasar almıştır. 9 Mayıs 1915 Rus saldırısı yaklaşık bir buçuk saat sürmüştür. Bu yoğun bombardımanda Ereğli’de gerek mürettebat gerekse ahaliden yaralı ya da ölüm yaşanmamıştır.

Ruslar bir buçuk saatlik bu çıkarma girişimleri ve bombardımandan sonra Ereğli önünden çekilmişler, bu kez Ereğli’ye bir saat mesafede bulunan Çamlı Ocağı’nda kömür almak üzere bekleyen Osmanlı sancağı taşıyan Sağdıç vapurunu Köseağzı koyunda batırmışlardır. Batan Sağdıç vapurunun tüm mürettebatı sağ olarak kurtarılmıştır. Ereğli limanında batırılan Millet vapurunun eşyalarının bir kısmı da kurtarılmıştır.

Rusların 9 Mayıs 1915 tarihinde yaptıkları Ereğli’ye çıkarma girişimleri ve bombardıman olayı aynı gün Ereğli Polis Merkezi Komiser Muavini Hüseyin Hakkı Bey tarafından bir raporla Bolu Mutasarrıflığı’na bildirilmiştir.