logo

CANVER YAZDI : ARTEMİS’İN AVCISI BORİAS


DR. CAN CANVER

Warning: Use of undefined constant user_email - assumed 'user_email' (this will throw an Error in a future version of PHP) in /home/haberhayat/public_html/wp-content/themes/HaberMatikV3/single-kose-yazilari.php on line 34
cancanver7@gmail.com

Vahşi hayvanlar, av, bereket, erdenlik ve doğurganlık tanrıçası olan Artemis’e, Romalılar, Diana derlerdi. Kırsal ve ormanlık alanda yaşayan halk arasında en rağbet edilen tanrıçaydı.

Avcı insanın ülkülerini simgeleyen Artemis, bir yandan av hayvanlarını öldürür, diğer yandan da özellikle yavru olanlarına kanat gererdi. Bu nedenle insanların beslenmek için yaban domuzu ve tavşan avlamalarına ses çıkarmazken, yeni doğmuş domuz yavrusu ‘burtlak’ ve 6 aylık irisi ‘fesek’, tavşanın yavrusu ‘çişik’lerin öldürülmesini hoş karşılamazdı. Homeros ona ‘Hayvanların anası’ lakabını vermiştir.

Artemis, insanlara çakal, karaca, ‘kurtkulak’ da denen Anadolu vaşağı, maral, kırkurdu, halk arasında ‘yağmurca’ denen alageyik, kızıl, boz ve ‘karsak’ tilki gibi büyük av hayvanlarının nasıl avlanılacağını da öğretmiştir.

Çevresinde dans eden ve ağaç perileri ‘Dryadesler’i temsil eden genç kızlar, tanrıçanın izniyle avcılara ‘kuşlak’ yerleri gösterir; sülün, boz, çil, kınalı, taş, dağ ve kızıl keklik türlerini, üveyik, bakaça, bakal, bozbakkal gibi lezzetli av kuşlarını işaret ederlerdi.

Tanrıça Artemis, ‘Göllerin Anası’ lakabıyla da, kaynak ve pınar perileri ‘Naiadesler’ yardımıyla da suları ve sulardaki yabanıl yaşamı gözetirdi : Avcılar onun izin verdiği kadar boz kaz, boz ördek, angıt, Macar ördeği, karabaş, elmabaş, tepeli ve pasbaşpatka türlerini, kadife ve kara ördek, Altıngöz, tarakdiş, sütlabi, yaban ördeği ve ‘hurbat’ yani iri kaz avlayabilirlerdi.

Irmak Tanrısı Alpheios’un peşini bırakmadığı su perisi Arethusa da Artemis’in efradından güzel bir dişiydi. Bir yandan belalısından kaçarken, bir yandan da yeşilbaş ördek, kılkuyruk, pufla ördeği, kaşıkgaga, kızılbaş, yabani kuğu, su karatavuğu, su sülünü, su tavuğu ve bataklık tavuğu gibi su kuşlarına kol kanat geriyordu.

Yine Artemis’in tez ayaklı avcı kızı Atalante, dişi bir ayı tarafından büyütüldüğünden , bozayılara karşı özellikle hamilik yapardı. Çulluk, kaya güvercini, yağmurkuşu, kıvırcık toykuşu, benekli sutavuğu, sakar meke, su çulluğu, sürmeli kervançulluğu gibi av hayvanlarının hem hamiliğini yapar hem de insanların beğenisine sunardı.

Artemis’in avcısı; yakışıklılığıyla tanınan Bithynialı genç Bormos ( Borimos-Borias ); Mariadyn krallarından birinin oğluydu. Bilindiği gibi Mariadynia, Herakleia Pontika’dan önce Ereğli’mizin adıdır, dolayısıyla Borimos, doğma büyüme hemşehrimizdir… İyi bir avcıdır; ava tutku derecesinde bağlıdır.

‘Celbe’sini omuzuna astımı tutabilirsen tut… Bir avında kakım, tahtalı güvercin, karatavuk, çekelez, duraç, çamur çulluğu, sansar avlarken, bir diğerinde gök güvercin, kayın tavuğu, çalı horozu, kaya sansarı, mezgeldek, bataklık sutavuğu, çamur çulluğu ile sarayına dönermiş.

‘Curnata’ alanlarını en iyi o bilir, sepet sepet bıldırcın toplar, aralarına saz tavuğu ile kervançulluklarını katarmış.

Ama ne yazık ki; bir av sırasında ölmüş… Ölümü her yıl Ereğli’de hasat zamanı anılırmış…

Etiketler:
Share
545 Kez Görüntülendi.
#

SENDE YORUM YAZ

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER KÖŞE YAZILARI

  • KONULAR…

    15 Eylül 2020 Ekonomi, Genel, Gündem, KÖŞE YAZILARI, Tüm Manşetler

    Montaigne ‘DENEMELER’de şöyle diyordu: “Yasalar doğru oldukları için değil, yasa oldukları için yürürlükte kalırlar...” Tabii ki her yasa ve yaptırımı için bunu söyleyemeyiz ama Kdz.Ereğli Bozhane bölgesindeki balık lokantalarının durumunu gözden geçirmek için “doğru mu/değil mi” tartışmasını yapabiliriz. Evrendeki hiçbir şey ayı anda hem kaliteli, hem, hızlı, hem de ucuz olamaz. Eğer bizler “Ereğli’de turizm de olur/olsun” diye çırpınıyorsak bunun elbet bir bedeli olacaktır. Mülki amirler yörelerin gerçeklerine gö...
  • HERAKLEİA PONTİKA’DA PAGAN İNANCI

    15 Eylül 2020 Ekonomi, Genel, Gündem, KÖŞE YAZILARI, Tüm Manşetler

    Herakleia Pontika ve havalisinde dini inanışlar bölge coğrafyası ve kültürü ile gelişmiştir. Bölgeye genellikle denizyolu ve iç kesimlerdeki yollar vasıtasıyla gelmiş olan yabancı halkların getirdikleri inançlar bölge insanının duygu dünyasında etkili olmuştur. Dolayısıyla Persler’in bölgeye gelmesiyle Roma dönemine kadar bölgedeki kültlerin değişiklik gösterdiği anlaşılmıştır. Bölgede yaygın bir ‘nymphe’ ( su perisi ) kültü mevcuttur. Mitolojiye göre Irmak Tanrısı Sangarius ( sakarya Nehri ) ile Kybele’den olan Nymphe tercihini bekaret...
  • EREĞLİ’DE NELER OLUYOR?

    28 Ağustos 2020 Ekonomi, Genel, Gündem, KÖŞE YAZILARI, Tüm Manşetler

    Başlığa bakarak işler ters gidiyormuş gibi bir yorum bekliyorsanız yanılıyorsunuz. Her yer, her şey güllük gülistanlık olmadığı gibi Ereğlimiz’de de işlerin ters gittiği yerler var. Kovid -19 Salgınında üzen gidişat bir yana, örneğin bir fakülte kampusü konusu(CB Başdanışmanı Oruç’un, Kaymakam Çorumluoğlu’nun tüm girişimlerine rağmen); yıllardır hala ters gidiyor. Yerel ekonomi, istihdam, trafik, Ankara’nın/Zonguldak’In Ereğli’ye şaşı(!) bakışı, Erdemir’le yerel yönetimin hala birbirlerini paydaş olarak görememesi ters giden şeylerden...
  • KDZ EREĞLİSİ KENTİNE İNANÇ TURİZMİ KAZANDIRMAYA YÖNELİK PROJE – 2

    28 Ağustos 2020 Ekonomi, Genel, Gündem, KÖŞE YAZILARI, Tüm Manşetler

    Geçen sayıdan devam: Alan çalışması için, Kdz Ereğlisi sur içi ve sur dışı mekanları ile ilgili mahalle ve köyler seçilmişti. Çalışma alanı ve kapsamı içinde gerek Ortodoks ve gerekse İslam kökenli, ‘İnanç Turizmi’ne ait yapı olacak tüm tarihi değerler tespit edilip veriler toplanacaktı. Alanda yapılacak çalışmalar; inanç turizmine alt yapı oluşturacak tüm değerlerin özelliklerini belirlemeyi ve bunların nasıl, ne şekilde ve kimlerin katkıları ile hayata geçirilebileceğini amaçlamaktaydı. Bu amaç doğrultusunda ardışık çalışmaların gerç...