logo

CANVER YAZDI : ARTEMİS’İN AVCISI BORİAS


DR. CAN CANVER

Warning: Use of undefined constant user_email - assumed 'user_email' (this will throw an Error in a future version of PHP) in /home/haberhayat/public_html/wp-content/themes/HaberMatikV3/single-kose-yazilari.php on line 34
cancanver7@gmail.com

Vahşi hayvanlar, av, bereket, erdenlik ve doğurganlık tanrıçası olan Artemis’e, Romalılar, Diana derlerdi. Kırsal ve ormanlık alanda yaşayan halk arasında en rağbet edilen tanrıçaydı.

Avcı insanın ülkülerini simgeleyen Artemis, bir yandan av hayvanlarını öldürür, diğer yandan da özellikle yavru olanlarına kanat gererdi. Bu nedenle insanların beslenmek için yaban domuzu ve tavşan avlamalarına ses çıkarmazken, yeni doğmuş domuz yavrusu ‘burtlak’ ve 6 aylık irisi ‘fesek’, tavşanın yavrusu ‘çişik’lerin öldürülmesini hoş karşılamazdı. Homeros ona ‘Hayvanların anası’ lakabını vermiştir.

Artemis, insanlara çakal, karaca, ‘kurtkulak’ da denen Anadolu vaşağı, maral, kırkurdu, halk arasında ‘yağmurca’ denen alageyik, kızıl, boz ve ‘karsak’ tilki gibi büyük av hayvanlarının nasıl avlanılacağını da öğretmiştir.

Çevresinde dans eden ve ağaç perileri ‘Dryadesler’i temsil eden genç kızlar, tanrıçanın izniyle avcılara ‘kuşlak’ yerleri gösterir; sülün, boz, çil, kınalı, taş, dağ ve kızıl keklik türlerini, üveyik, bakaça, bakal, bozbakkal gibi lezzetli av kuşlarını işaret ederlerdi.

Tanrıça Artemis, ‘Göllerin Anası’ lakabıyla da, kaynak ve pınar perileri ‘Naiadesler’ yardımıyla da suları ve sulardaki yabanıl yaşamı gözetirdi : Avcılar onun izin verdiği kadar boz kaz, boz ördek, angıt, Macar ördeği, karabaş, elmabaş, tepeli ve pasbaşpatka türlerini, kadife ve kara ördek, Altıngöz, tarakdiş, sütlabi, yaban ördeği ve ‘hurbat’ yani iri kaz avlayabilirlerdi.

Irmak Tanrısı Alpheios’un peşini bırakmadığı su perisi Arethusa da Artemis’in efradından güzel bir dişiydi. Bir yandan belalısından kaçarken, bir yandan da yeşilbaş ördek, kılkuyruk, pufla ördeği, kaşıkgaga, kızılbaş, yabani kuğu, su karatavuğu, su sülünü, su tavuğu ve bataklık tavuğu gibi su kuşlarına kol kanat geriyordu.

Yine Artemis’in tez ayaklı avcı kızı Atalante, dişi bir ayı tarafından büyütüldüğünden , bozayılara karşı özellikle hamilik yapardı. Çulluk, kaya güvercini, yağmurkuşu, kıvırcık toykuşu, benekli sutavuğu, sakar meke, su çulluğu, sürmeli kervançulluğu gibi av hayvanlarının hem hamiliğini yapar hem de insanların beğenisine sunardı.

Artemis’in avcısı; yakışıklılığıyla tanınan Bithynialı genç Bormos ( Borimos-Borias ); Mariadyn krallarından birinin oğluydu. Bilindiği gibi Mariadynia, Herakleia Pontika’dan önce Ereğli’mizin adıdır, dolayısıyla Borimos, doğma büyüme hemşehrimizdir… İyi bir avcıdır; ava tutku derecesinde bağlıdır.

‘Celbe’sini omuzuna astımı tutabilirsen tut… Bir avında kakım, tahtalı güvercin, karatavuk, çekelez, duraç, çamur çulluğu, sansar avlarken, bir diğerinde gök güvercin, kayın tavuğu, çalı horozu, kaya sansarı, mezgeldek, bataklık sutavuğu, çamur çulluğu ile sarayına dönermiş.

‘Curnata’ alanlarını en iyi o bilir, sepet sepet bıldırcın toplar, aralarına saz tavuğu ile kervançulluklarını katarmış.

Ama ne yazık ki; bir av sırasında ölmüş… Ölümü her yıl Ereğli’de hasat zamanı anılırmış…

Etiketler:
Share
584 Kez Görüntülendi.
#

SENDE YORUM YAZ

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER KÖŞE YAZILARI

  • DOĞAN GÖNÜLLÜ YAZDI : 8-SEKİZ

    24 Kasım 2020 Ekonomi, Genel, Gündem, KÖŞE YAZILARI, Tüm Manşetler

    2012 yılında borç-harç kurduğumuz Haber Hayat Yayıncılık, 1 Aralık 2020’de 8. Yayın yılını tamamlayıp, dokuzundan gün almaya başlayacak. Arada bir panoramik bakışımızı tekrarlamakta fayda var: Haber Hayat Yayıncılık çatısı altında Ekonomi temalı İş'te Haber Hayat Gazetesi çıkartıyoruz ve www.haberhayat.net web sitesinde internet haber yayıncılığı yapıyoruz. İlk günden bu yana logomuzda “Batı Karadeniz Ekonomi Politika Kültür Forumu” vizyonumuz ve “aydınlık bir dünya aydınlık bir hayat” misyonumuz yazıyor. Sıcak habercilikten...
  • KDZ EREĞLİSİ’NE GELEN TÜRK ŞAHSİYETLER

    24 Kasım 2020 Ekonomi, Genel, Gündem, KÖŞE YAZILARI, Tüm Manşetler

    Tarihi boyunca Kdz Ereğlisi’ne, görev, gezi, inceleme, seyahat, meslek icraatı gibi nedenlerden dolayı birçok Türk şahsiyet gelmiş, kişilikleri, kariyerleri ve görevleri icabı şirin şehrimize önemli katkılarda bulunmuşlardır : *ABDURRAHMAN GAZİ ALP ( ?-1329, Eskişehir ): Akçakoca ile Kocaeli-Ereğli arasının fethedilmesinde görev almıştır. Abdurrahman Gazi’nin Alpleri keçeden yapılmış ‘akbörk’leri ile Herakleia Pontika surları önünde göründüklerinden Bizanslılar’ın yürekleri ağzına gelmişti. *AKÇAKOCA BEY ( ?-1328, Kandıra ): Osman Be...
  • DOĞAN GÖNÜLLÜ : PROJEYE DESTEK

    10 Kasım 2020 Ekonomi, Genel, Gündem, KÖŞE YAZILARI, Tüm Manşetler

    Şirin Ereğlimizin nostalji kokan Kandilli beldesinde önemli bir proje hayata geçirilmeye çalışılıyor:  Uzun Mehmet Eğitim Köyü. Öncülüğünü Kdz. Ereğli Kaymakamı İsmail Çorumluoğlu’nun yaptığı projenin Zonguldak Valisi Mustafa Tutulmaz’a sunumu toplantısında bulundum. Ve inandım ki sunumu mütevazı imkanlara hazırlanmış bu mega proje desteklenmeli. Elbette bilgi sahibi olunmadan fikir sahibi ve dolayısı ile destek de olunamayacağı için Çorumluoğlu her fırsatta bu projeyi dillendirmeli ve aşama aşama gerçekleştirmeli. Diyeceksini...
  • CANVER YAZDI : HERAKLEİA PONTİKA’DA PAGAN ŞENLİKLERİ-2

    10 Kasım 2020 Ekonomi, Genel, Gündem, KÖŞE YAZILARI, Tüm Manşetler

    (Geçen sayıdan devam) Herakleia Pontika’da Demeter onuruna bereketi arttırmak amacıyla düzenlenenkadın şenliklerine de ‘thesmophoria’ denirdi. Şenliğe evli oldukları anlaşılan özgür kadınlar katılır, birkaç gün süreyle belli yiyeceklerden ve cinsel ilişkiden uzak durulurdu. ‘Pyanopsion’ ( ekim ) ayının 12-14.günlerine rastlayan bu üç günlük süreye ‘anodos’ ( kathodos ), ‘nesteia’ ve ‘kalligeneia’ isimleri verilirdi. Kutlamaların büyük bölümü meşale ışığında yapılır, doğurganlığı artırmak amacıyla törensel cinsel ilişkide bulunulurdu. ...