logo

CANVER YAZDI : HERAKLEİA PONTİKA’DA PAGAN ŞENLİKLERİ-2


DR. CAN CANVER

Warning: Use of undefined constant user_email - assumed 'user_email' (this will throw an Error in a future version of PHP) in /home/haberhayat/public_html/wp-content/themes/HaberMatikV3/single-kose-yazilari.php on line 34
cancanver7@gmail.com

(Geçen sayıdan devam)

Herakleia Pontika’da Demeter onuruna bereketi arttırmak amacıyla düzenlenenkadın şenliklerine de ‘thesmophoria’ denirdi. Şenliğe evli oldukları anlaşılan özgür kadınlar katılır, birkaç gün süreyle belli yiyeceklerden ve cinsel ilişkiden uzak durulurdu. ‘Pyanopsion’ ( ekim ) ayının 12-14.günlerine rastlayan bu üç günlük süreye ‘anodos’ ( kathodos ), ‘nesteia’ ve ‘kalligeneia’ isimleri verilirdi. Kutlamaların büyük bölümü meşale ışığında yapılır, doğurganlığı artırmak amacıyla törensel cinsel ilişkide bulunulurdu.

‘Anodos’ ( yükseliş ) ve ‘kathodos’ ( alçalış ) denen şenliğin ilk gününde yapıldığı sanılan ayinde domuzlar bir yeraltı hücresine ( megaron ) kapatılır ve mağarayı koruyan yılanlarca yenmemiş bölümleri çürüyünce üç gündür cinsel ilişkiye girmemiş kadınlar bu artıkları çıkarırdı. Kadınların hepsi ya da bir bölümü, çam kozalağı ya da hamurdan yapılmış erkek ve yılan figürleri gibi alışılmış bereket simgeleri taşırdı. Sunağa konan domuz artıklarının tohumla karıştırıldığında bereket getireceğine inanılırdı. Büyülü sayılan çeşitli nesnelerin tohumla karışınca toprağın verimini artıracağı inancı çok yaygındı. Şenliğin ikinci gününde ( nesteria 9 kadınlar yere oturarak oruç tutarlardı. ‘Güzel doğuş’ anlamına gelen son gün ‘kalligeneia’ ise toprağın da bereketini artırmaya yönelik büyülerin ürün vermesini temsil ederdi. İlkbaharda tabiatın uyanışın temsil eden demeter adına yapılan törenlere de ‘khthonia’ denirdi.

Aynı şekilde Herakles ve Demeter’e, ‘theoklenia’ denen yemek sunma şenlikleri de düzenlemekteydiler.

Deniz Tanrısı Poseidon onuruna yapılan şenlikler ise ‘poseidonia’ olarak bilinmektedir. Gençlerin ergenlik töreni dolayısıyla Herakles onuruna yapılan şarap saçma törenine de ‘olnisteria’ denirdi.

‘Horaia’ ise; ekine elverişli hava şartlarına kavuşmak ve mevsimler şerefine yapılan şenliklerdi. Cehennem veya kır tanrıları için saf su veya su ile bal dökme ayinine ise ‘nephalion’ adı verilirdi.

Tanrılar ve onlara adanan şenlikler hakkında bilgiler ‘hierophantes’ adlı, kutsal şeyleri açıklayan kitaptan öğrenilirdi.

Bütün site halkının tapınak etrafında yaptığı tapınma ayinine ‘panegyris’ denir, töreni yönetmesi için başvurulacak rahibin bulunduğu yer olan ‘manteia’ya temilciler gönderilirdi. Günahlardan arınma törenlerinde tanrılarla site yurttaşları arasında ‘perishiarkhos’ denen rahipler aracılık yapardı.

Kentte tapınakların hizmetine ‘hierodulos’ denen köleler verilmişti. Tapınak bekçsi rahiplere de ‘neokoros’ denirdi. Bazı törenlerde içenleri ölümsüzlüğe kavuşturan tanrı içkisi 2nektar’ sunulurdu.

Bazı şenliklerde günah keçisi ( pharmakos ) olarak seçilen kadın veya erkek yedirilip içirilir, kentin çevresinde dolaştırılır, yeşil dallarla dövülüp kovalanır ya da taşlanırdı. İnanışa göre bu uygulamayla her yıl kötü talih kentten uzaklaştırılırdı. Ölülere yönelik yapılan törenlerde parayla tutulan 2therenodos’ denen ağıtçılar, hep bir ağızdan ağıtlar ( threnos ) okurlardı. Yine bu ayinlerde ölülere adanan kurbanlar ( nekysia ) ile tanrıya sungu için kesilecek hayvanlar ( hostia ), ‘kolakretes’ denen kişiler tarafından kesilir ve parçalanırdı. Tanrılara adanan sunguları ‘khoephoros’ adı verilen erkekler taşırdı.

Etiketler:
Share
313 Kez Görüntülendi.
#

SENDE YORUM YAZ

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER KÖŞE YAZILARI

  • CANVER YAZDI : HERAKLEİA PONTİKA’LI ÜNLÜ KİŞİLER

    24 Şubat 2021 Ekonomi, Genel, Gündem, KÖŞE YAZILARI, Tüm Manşetler

    Herakleia Pontika kenti ve çevresinde, eskiçağda ilim dünyası içinde söz sahibi olmuş, düşünceleri ve teorileriyle pozitif bilimin temellerini atmış hatta günümüz matematik, astronomi ve tarih biliminin öncüleri sayılacak pek çok şahsiyet yetişmiştir. Bunlar içinde Theaetetus ( MÖ 417-369 ), Herakleia Pontika’da doğmuş, dizanteriden ya da Korinth Savaşı’nda aldığı yaralardan ölmüştür. Platon tarafından övücü sözlerle anılan Theaetetus, Kyreneli Theodoros’un öğrencisi, Herakleides’in hocası ve Herakleialı diğer filozoflar Protagoras ve m...
  • DOĞAN GÖNÜLLÜ YAZDI : DAĞLAR

    24 Şubat 2021 Ekonomi, Genel, Gündem, KÖŞE YAZILARI, Tüm Manşetler

    2015 yılı aralık ayında geçirdiğim beyin ameliyatı sonrası duygularımda ve olaylara/insanlara bakış açımda değişiklikler olduğunu 2017 Mayıs yazımda şöyle itiraf etmiştim: “Düşüncelerimi bulandıran can sıkıcı duygularımdan kurtuldum, her şey sadeleşti, daha basit oldu.” “HAYIRLI OLSUN” başlıklı yazım uzundu ve sonunda da ‘Yeni Hayat Felsefemin’ peşinde değiştiremeyeceğim şeyleri kabullenerek gideceğimi  “Hayat yolculuğumuzu ve son duraktaki karşılanışımızı seçmek elimizde dostlar” cümlesi ile ifade etmiştim. Şimdilerde ...
  • ULUSLU İBRAHİM HAMDİ EFENDİ’NİN GÖZÜYLE BENDEREKLİ

    11 Şubat 2021 Ekonomi, Genel, Gündem, KÖŞE YAZILARI, Tüm Manşetler

    ‘’Samaku ( Alaplı ), 63 derece 5 dakika tul ve 41 derece 25 dakika arzda, Ereğli’ye bağlı, 21 köye sahip bir kasabadır. Benderekli denen Ereğli, Karadeniz kıyısında Bolu’nun kuzeyinde öyle bir kaledir ki; tahminen Topkapı Sarayı büyüklüğünde olup, doğu tarafı deniz kenarı, yukarı güney kısımlarında kale duvarları haraptır, batı tarafındaki iskele ve ana şehir kapısı kalın duvarlıdır ve kapı kemeri insan şeklinde iki ayak üzerinde durur. Kapı içinde bir mahalle ve Sultan Orhan Cami vardır. Kapı dışında ise kahveleri, bir hamamı, çeşmeler...
  • PANDEMİ DÖNEMİNDE GAZETECİLİK VE MEDYA SEKTÖRÜ

    11 Şubat 2021 Ekonomi, Genel, Gündem, KÖŞE YAZILARI, Tüm Manşetler

    Geçtiğimiz günlerde www.ereglibulteni.com web sitesi sahibi ve Kanal B temsilcisi Değerli Meslektaşım Sabriye Aşır, “Pandemi döneminde gazetecilik ve medya sektörünü” değerlendirmemi istedi benden. Dilim döndüğünce bir şeyler söylemeye çalıştım ve yetkililere sektörümüze destek çağrısı yaptım. Kanal B’de ve Ereğli Bülteni’nde nasıl yer alacak bilmiyorum ama Aşır’dan izin alarak aynı konuyu köşeme de taşımaya karar verdim. Spontane gelişen röportaja “Ben aslında bu konuyu üç ana bölüme ayırdım. Öncelikle haber açısından, sonra ekonomi aç...