CANVER’İN “KDZ. EREĞLİ’SİNDE İNANÇ TURİZMİ” SUNUMUNDAN

DR. CAN CANVER

cancanver7@gmail.com

• “100 yılın ışığında Karadeniz Ereğli Sempozyum Tebliğleri” kitabında Dr. Can Canveri’in “Kdz. Ereğli’sinde İnanç Turizmi” sunumundan alıntıdır.

Özet

Günümüzde dünyada ve ülkemizde inanç turizmi merkezi niteliği kazandırılmış kent ve mahallerde mutlaka bir kutsal kişilik, yer, mimari unsur veya bir olayın varlığı göze çarpmaktadır. “Herakleia Pontika’dan Kdz Ereğlisi’ne” kentimizde de bu nitelikte birçok marka değerimiz mevcuttur. Pagan döneminde ‘şifacı’ yarı-tanrı Herakles Aleksikakos tapınımı uzun süre etkisini sürdürmüştür. Hıristiyanlık döneminde pagan ‘hero’ların birçoğu Athena ve Hagia Sophia örneğinde olduğu gibi aziz ve azizelere dönüştürülmüştür. Hz. İsa’ya inanan ilk insan Aziz Andreas, Kilise Mağara’da ‘apostolik’ kilise cemaatini kurmuştur. Aziz Phokas, Aziz Theodoros ve Aziz Nikolaus Ereğli’nin Bizans döneminde kutsallaştırılan din adamlarıdır. Sultan Orhan Gazi döneminde Herakleia Pontika kenti ve yöresine Türklüğü ve İslamiyeti yaymak için gönderilen Ahi alp-erenlerin piri Şeyh Nasrullah Efendi olup kentimizde saygı gösterilen diğer dedelerimizin sıfatlarında da Ahi esintileri fark edilmektedir. Aktaş’taki Halveti şeyhi de şehrimizin bir başka dini büyüklerindendir. Bu ve diğer kutsal kişilik, yer, mimari unsur ve olayların değerlerinin günışığına çıkarılması Kdz Ereğlisi’nde inanç turizminin oluşturulması ve geliştirilmesinde önemli unsurlar olacaktır.

• (Yazar ilgili sunumunda yukarıdaki “özet” bölümünden sonraki ana gövdesinde “Giriş, Pagan Dönemi İnanışları ve Dinsel Temalar, Hristiyanlık Dönemi İnançları ve Değerleri ile İslami İnançlar” ara başlıkları altında konuyu işliyor ve sunum aşağıdaki paragrafla son buluyor) 

DEĞERLENDİRME VE SONUÇ

Kültürel miras turizmi son yıllarda hızla gelişen ve büyüyen bir turistik pazardır. Bu pazardan birçok kültürel miras değerine sahip olan Batı Karadeniz yerleşim alanlarımız ile Ereğli kentimiz kendi paylarına düşeni neden almasınlar? Maalesef Herakleia Pontika ve ardılı medeniyetlerin çok önemli kültürel mirasına sahip olan şehrimiz bu fırsatını turizm alanına oturtabilmesi bir tarafa kent yaşayanlarına bile yansıtamamış görünüyor. Oysa bugün kültür turizmi pastasında pay alma peşinde koşan birçok kent suni kültür miras unsurları yaratmaya çalışırken kentimiz elindeki hazineyi değerlendiremiyor. Kentimiz kültürel miras turizminde gelir elde etmek istiyorsa şimdiden Kdz Ereğlisi ve antik Herakleia Pontika hakkında bilimsel nitelikli başvuru, yol gösterici ve bilgilendirici doğru kaynakları yazdırmalı ve turistlerin yararlanımına sunmalıdır.

Kültürel miras turizminin en önemli parçasını oluşturan İnanç Turizmi kentimizde turizmin oluşturulması ve geliştirilmesi açısından çok önemli fırsatlardan biridir. Kdz Ereğlisi’nde İnanç Turizmi’nin oluşturulmasında temel çıkış noktası olacak biyografik, tarihi ve mimari değerlerimiz bulunmaktadır. Mitolojik, Hıristiyanlık ve İslami portrelerin yanı sıra, Ortodoks mezhebi kutsal mekân ve kiliseleri ile Müslüman halkımız tarafından kabul edilen Türk din adamları, Ahi büyükleri ve velilerinin mezarları bunlar arasında sayılabilir.

2010’lu yıllarda Kdz Ereğlisi Kent Konseyi Tarihi Doku ve Geleneksel El Sanatları Çalışma Grubu başkanlığını yürüttüğüm sırada grup arkadaşlarımla birlikte hazırladığımız bir projeyi Kdz Ereğlisi Belediyesi’ne sunmuştuk…

Projenin adı; “Kdz Ereğlisi Kentine İnanç Turizmi Kazandırmaya Yönelik Proje” idi. Bu proje ile kentimizde mevcut tarihi değerlerden yola çıkılarak Türkiye’deki Antakya, Demre, Efes, Kapadokya, Trabzon ve Konya vs. örnekleri bulunan ‘İnanç Turizmi’nin kazandırılması amaçlanmıştı. Projeye gerekçe olarak da; Kdz Ereğlisi kentinin inanç turizmine konu olan gerek Ortodoks ve gerekse İslam dinlerince kutsal sayılacak kişi ve tarihi eserlere sahip olmasını göstermiştik…

Harekete geçmek için hala vakit var… Yeter ki kentimize İnanç Turizmi’ni kazandırmak söylem ve amacında samimi olmak, gönüllü ve bilimsel ekipleri oluşturmak, misyon doğrultusunda harekete geçip biraz alın teri dökmek ve ilgililerin ellerini taşın altına koymaları yeterli olacaktır…