logo

EREĞLİ YÖRESİNİN MANTARLARI


DR. CAN CANVER

Warning: Use of undefined constant user_email - assumed 'user_email' (this will throw an Error in a future version of PHP) in /home/haberhayat/public_html/wp-content/themes/HaberMatikV3/single-kose-yazilari.php on line 34
cancanver7@gmail.com

Ereğli’mizde İlyas Mat adlı bir Erdemir çalışanı, 2012 yılından beri aradığı Reishi mantarını, geçen yıllarda Keşkek köyü yakınlarında bir orman içinde buldu.

Reishi mantarı, Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi tarafından Zonguldak yöresine ait olduğu tescillenen bir orman ürünü… Çinliler tarafından ‘ölümsüzlük mantarı’ olarak tanımlanmış ve imparatorların tedavilerinde kullanılmış. Yenmiyor zira ağacımsı bir mantar. Kurutulduktan sonra toz haline getirilip çay gibi içiliyor. Özelliği; koloni halinde değil, tek tek üremesi… Dünyada oldukça ender rastlanıyor ve genellikle canlı ağaçlar üzerinde bitiyor. Çoğu zaman da ağaca tırmananlar tarafından bulunuyor ya da ağaç çürüyüp devrildiği zaman rast geliniyor…

Reishi mantarı güneş ışığı görmeyen, loş, nemli, sık ormanlarda yetişen geniş, oldukça dayanıklı ve şişe tarzında bir mantar…

Çince’de ‘hayalet bitki’, Japonca’da reishi diye bilinir. ‘Ölümsüzlük bitkisi’, ‘ölümsüzlük mantarı’, ‘ruhsal gücün bitkisi’ ve ‘onbir yıllık mantar’ gibi isimlerle de anılır. Mutluluğu, bilgeliği ve uzun yaşamı, sağlam zihin ve vücut itibarını sembolize eder. Latince ise; parlak kabuklu ve göz alıcı anlamına gelir. En makbulü kırmızı reishidir.

Reishi mantarı; bronşit, allerji, tansiyon düzensizliği, yükseklik korkusu, kemoterapi destekleyicisi, HİV destekleyicisi, yorgunluk, yüksek trigliserit ve hepatit için kuvvet ilacı, bağışıklık sistemi güçlendiricisi olarak günümüz tıbbında yararlanılmaktadır. Ağrı kesici özelliklere sahiptir. Kanı temizler ve sinir gerginliklerini de azaltır.

Kullanıldığında baş dönmesi, kaşıntı ve döküntü, susuzluk hissi, idrar artımı ve dışkılama artmasına sebep olabilir.

Bu çok değerli ve yararlı mantardan başka Ereğli yöresinde yetişen ve rastlanılan diğer mantarlar arasında; tirmit, sütlüce, sırtı göklüce, kiraz, tavuk, horoz, huni, al altın, pelit, pamukluca ve imparator mantarlarını da sayabiliriz.

Çiğ olarak tüketilebilen tirmit mantarı, tuz ve baharatla kızartıldığında da çok lezzetlidir. Kırmızı kahverengi ve ateş sarısı olmak üzere iki tiptir. Kırmızı olanı çam ve kayın ormanlarında, sarı tipi kayın ve meşe ağaçlıklarında bulunur. Geyik mantarı olarak da bilinir. Görünüşü; bakıldığında lahanayı andırır.

Sütlüce mantarı sonbahar aylarında yetişir ve adını içinden çıkan süt kıvamındaki öz suyundan alır. Yazın ve sonbaharda biten çeşitleri vardır. Çiğ yenilebildiği gibi, kızartması ve yemeği de yapılır.

Adını gök renginden alan sırtı göklüce mantarı, sonbahar sonlarında yetişir. Mantarın üstü gök renginde, altı ise beyazdır. Ağaçların fazla olmadığı açık alanları seçer.

Rengi kırmızı olan kiraz mantarı yaz mevsiminde olur. Yapısı kat kattır. Kiraz ağaçlarında, kestane, meşe, armut ağaçlarında yetişir. Bu mantarın böreği, yemeği, turşusu yapılır. Yemeğine az miktarda süt katılır.

Cüce kaz, kaz ayağı, tavuk bacağı gibi isimlerle de bilinen tavuk mantarı, sarı renkte, kalın gövdeli, tepesi dalgalı şemsiye görünümündedir. Soğan ve yeşil biberle kavurması yapılır.

Horoz mantarı ise kazayağı, kaz mantarı adlarıyla da anılır. Nemli orman altlarında yetişir. İnce gövdeli, geniş yassı tepelidir.

İlkbahar aylarında yetişen huni mantarı, gölgelik alanlarda ve yaprak altlarında bulunur. Bir kökten çok sayıda yetişir. Kestane ve pelit ağaçlarının altında sık görülür. Toplaması kolaydır. Böreği lezzetlidir.

Yaz aylarında biten al altın mantarının rengi beyazdır. Her ormanda yetişir. Acı tada sahip olduğundan tuzlu suda bekletildikten sonra haşlanır ve yemeği, turşusu yapılır. Buna Akçakoca yöresinde dırbalan adı da verilir.

Pelit mantarı yaz aylarında pelit ağaçlarının altında yetişir. Rengi beyazdır. Güzel kavurması olur.

Yaz aylarında biten beyaz renkli mantara pamukluca denir. Üzerinde siyah renkli kaplama bir deri tabakası vardır. Çamlık ve taşlık arazilerde sık rastlanılır. Çok yumuşak yapılı olduğundan toplanırken bile ezilebilir. Çorbası güzel olur.

Roma imparatorlarının favori mantarı olan imparator mantarı bundan dolayı Sezar mantarı olarak da isimlendirilmiştir. Şile ve Kandıra bölgesinde ise gelincik ya da gelin mantarı olarak bilinir. Turuncu şapkalı, tadı keskin ama oldukça lezzetlidir. Lüks lokantaların aradığı bir mantardır.

Etiketler:
Share
1033 Kez Görüntülendi.
#

SENDE YORUM YAZ

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER KÖŞE YAZILARI

  • FİLYOS PROJESİ

    20 Ekim 2020 Ekonomi, Genel, Gündem, KÖŞE YAZILARI, Tüm Manşetler

    Sadece bölgemizde değil Türkiye İş kesiminde Filyos Projesini bilmeyen yoktur. Yüksek kapasiteli Limanı, Limanın arkasında Makro ölçekli Endüstri Bölgesi, Büyükçe Serbest Bölgesi ve üç koldan Lojistik Merkezi ile Zonguldak’ın Çaycuma ilçesine bağlı tarihi Filyos Beldesinde hayata geçmesi beklenen süper bir proje. Yıllara konuşulan ama bir türlü gerçekleştirilemeyen projenin son yıllarda hızlanmış olmasının bir nedeni de İstanbul, İzmit, Bursa gibi sanayi bölgelerinin kapasitelerinin artık dolmuş olması. (Laf aramızda! Yıllar önce de ya...
  • DOĞAN GÖNÜLLÜ YAZDI “SUYU PAYLAŞMAMAK”

    16 Ekim 2020 Ekonomi, Genel, Gündem, KÖŞE YAZILARI, Tüm Manşetler

    Bir bardak değil ama bir baraj dolusu ‘su’da Ereğli ile Erdemir arasında kopan fırtına ile ilgili iç sayfalarımızdaki yorumsuz haberimizin özeti şöyle: Başkan Posbıyık, bir süredir (şehre içme suyu ve fabrikaya sanayi suyu sağlayan Kızılcapınar Barajında) “su oranı kritik seviyeye gelince, öncelik sanayi üretimine verilecek bu durumda Erdemir şehrin suyunu kesecek, bu kabul edilemez” diyor. İddiasının somut dayanağı ise kendisinden önceki dönemde belediye ile Erdemir arasında imzalanan protokolün ilgili maddesi. Erdemir de hemen ar...
  • EREĞLİ’NİN SULTAN ORHAN CAMİ

    16 Ekim 2020 Ekonomi, Genel, Gündem, KÖŞE YAZILARI, Tüm Manşetler

    Kenan Ziya Taş’ın yazdığı; ‘’16 yz.da Bolu Sancağı’’ adlı tez çalışmasında Kdz Ereğlisi’ndeki Orhan Gazi Cami hakkında şu ibareler yer almaktadır : ‘’Ereğli’deki Sultan Orhan Camii’ni, Orhan Bey yaptırmış, caminin kayyımlığına yevmi iki akça, mum bahasına bir akça olmak üzere 1117 akçalık bir gelir kasabanın iskelesinin gelirlerinden vakfedilmiştir.’’ Taş, belge olarak da KKTD 547, v.214a notunu düşmüştür. Kdz Ereğli Hakimiyet gazetesi yazarı Recep Çetin de; ‘’Orhan Bey’in Bina Eylediği Cami’’ başlıklı makalesinde; ‘’Tarih: 03/M/1...
  • ZTSO BAŞKANI METİN DEMİR’E SORULAR…

    05 Ekim 2020 Ekonomi, Genel, Gündem, KÖŞE YAZILARI, Tüm Manşetler

    Geçtiğimiz Cuma gecesi Zonguldak’tan yayın yapan Kanal Z’de Zonguldak TSO Başkanı Metin Demir’i ‘Günün Konusu’ programında konuk eden Simge Kırlı;  konuk gazeteciler olarak beni, Osman Sav’ı ve Murat Altay’ı canlı yayına davet etti. İyi de etmiş, ben üzerimden canlı yayın pasını attım! Gıyabında tanıdığım Metin Demir’ i yakından tanıdım ve bilmediğim konular hakkında bilgi sahibi oldum.    3 saatlik program boyunca tanıdığım kadarı ile Metin Demir; koltuktan değer alan değil, koltuğa değer katan başarılı bir yönetici. ...