logo

EREĞLİ YÖRESİNİN MANTARLARI

DR. CAN CANVER

DR. CAN CANVER
cancanver7@gmail.com
EREĞLİ YÖRESİNİN MANTARLARI

Ereğli’mizde İlyas Mat adlı bir Erdemir çalışanı, 2012 yılından beri aradığı Reishi mantarını, geçen yıllarda Keşkek köyü yakınlarında bir orman içinde buldu.

Reishi mantarı, Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi tarafından Zonguldak yöresine ait olduğu tescillenen bir orman ürünü… Çinliler tarafından ‘ölümsüzlük mantarı’ olarak tanımlanmış ve imparatorların tedavilerinde kullanılmış. Yenmiyor zira ağacımsı bir mantar. Kurutulduktan sonra toz haline getirilip çay gibi içiliyor. Özelliği; koloni halinde değil, tek tek üremesi… Dünyada oldukça ender rastlanıyor ve genellikle canlı ağaçlar üzerinde bitiyor. Çoğu zaman da ağaca tırmananlar tarafından bulunuyor ya da ağaç çürüyüp devrildiği zaman rast geliniyor…

Reishi mantarı güneş ışığı görmeyen, loş, nemli, sık ormanlarda yetişen geniş, oldukça dayanıklı ve şişe tarzında bir mantar…

Çince’de ‘hayalet bitki’, Japonca’da reishi diye bilinir. ‘Ölümsüzlük bitkisi’, ‘ölümsüzlük mantarı’, ‘ruhsal gücün bitkisi’ ve ‘onbir yıllık mantar’ gibi isimlerle de anılır. Mutluluğu, bilgeliği ve uzun yaşamı, sağlam zihin ve vücut itibarını sembolize eder. Latince ise; parlak kabuklu ve göz alıcı anlamına gelir. En makbulü kırmızı reishidir.

Reishi mantarı; bronşit, allerji, tansiyon düzensizliği, yükseklik korkusu, kemoterapi destekleyicisi, HİV destekleyicisi, yorgunluk, yüksek trigliserit ve hepatit için kuvvet ilacı, bağışıklık sistemi güçlendiricisi olarak günümüz tıbbında yararlanılmaktadır. Ağrı kesici özelliklere sahiptir. Kanı temizler ve sinir gerginliklerini de azaltır.

Kullanıldığında baş dönmesi, kaşıntı ve döküntü, susuzluk hissi, idrar artımı ve dışkılama artmasına sebep olabilir.

Bu çok değerli ve yararlı mantardan başka Ereğli yöresinde yetişen ve rastlanılan diğer mantarlar arasında; tirmit, sütlüce, sırtı göklüce, kiraz, tavuk, horoz, huni, al altın, pelit, pamukluca ve imparator mantarlarını da sayabiliriz.

Çiğ olarak tüketilebilen tirmit mantarı, tuz ve baharatla kızartıldığında da çok lezzetlidir. Kırmızı kahverengi ve ateş sarısı olmak üzere iki tiptir. Kırmızı olanı çam ve kayın ormanlarında, sarı tipi kayın ve meşe ağaçlıklarında bulunur. Geyik mantarı olarak da bilinir. Görünüşü; bakıldığında lahanayı andırır.

Sütlüce mantarı sonbahar aylarında yetişir ve adını içinden çıkan süt kıvamındaki öz suyundan alır. Yazın ve sonbaharda biten çeşitleri vardır. Çiğ yenilebildiği gibi, kızartması ve yemeği de yapılır.

Adını gök renginden alan sırtı göklüce mantarı, sonbahar sonlarında yetişir. Mantarın üstü gök renginde, altı ise beyazdır. Ağaçların fazla olmadığı açık alanları seçer.

Rengi kırmızı olan kiraz mantarı yaz mevsiminde olur. Yapısı kat kattır. Kiraz ağaçlarında, kestane, meşe, armut ağaçlarında yetişir. Bu mantarın böreği, yemeği, turşusu yapılır. Yemeğine az miktarda süt katılır.

Cüce kaz, kaz ayağı, tavuk bacağı gibi isimlerle de bilinen tavuk mantarı, sarı renkte, kalın gövdeli, tepesi dalgalı şemsiye görünümündedir. Soğan ve yeşil biberle kavurması yapılır.

Horoz mantarı ise kazayağı, kaz mantarı adlarıyla da anılır. Nemli orman altlarında yetişir. İnce gövdeli, geniş yassı tepelidir.

İlkbahar aylarında yetişen huni mantarı, gölgelik alanlarda ve yaprak altlarında bulunur. Bir kökten çok sayıda yetişir. Kestane ve pelit ağaçlarının altında sık görülür. Toplaması kolaydır. Böreği lezzetlidir.

Yaz aylarında biten al altın mantarının rengi beyazdır. Her ormanda yetişir. Acı tada sahip olduğundan tuzlu suda bekletildikten sonra haşlanır ve yemeği, turşusu yapılır. Buna Akçakoca yöresinde dırbalan adı da verilir.

Pelit mantarı yaz aylarında pelit ağaçlarının altında yetişir. Rengi beyazdır. Güzel kavurması olur.

Yaz aylarında biten beyaz renkli mantara pamukluca denir. Üzerinde siyah renkli kaplama bir deri tabakası vardır. Çamlık ve taşlık arazilerde sık rastlanılır. Çok yumuşak yapılı olduğundan toplanırken bile ezilebilir. Çorbası güzel olur.

Roma imparatorlarının favori mantarı olan imparator mantarı bundan dolayı Sezar mantarı olarak da isimlendirilmiştir. Şile ve Kandıra bölgesinde ise gelincik ya da gelin mantarı olarak bilinir. Turuncu şapkalı, tadı keskin ama oldukça lezzetlidir. Lüks lokantaların aradığı bir mantardır.

Paylaşın:
Etiketler:
#

SENDE YORUM YAZ

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER KÖŞE YAZILARI

  • ORHAN AĞABEY

    17 Kasım 2026 Ekonomi, Genel, Gündem, KÖŞE YAZILARI, Tüm Manşetler

    Ahmet Orhan Oğuz(Orhan Ağabey); Ereğli’nin yerli ailelerinden ve yaşamını uzun süredir İstanbul’da sürdürüyor. O şimdi ileri yaşlarda… Orhan Ağabeyi otuz beş yılı aşkın bir zaman önce, aynı sektörde faaliyet gösteren bir şirkette çalışırken, Oğuzlar Petrol’ün patronu Orhan Oğuz olarak uzaktan tanıdım. Gıyabında bile saygıda kusur etmezdik. İş için yanına gittiğimizde desturla yaklaşır, sözünü neredeyse emir telakki ederdik. Duruşu, konuşması, sakinliği, çalışanlarıyla kurduğu ilişki bizde hem saygı hem hayranlık uyandırırdı. E...
  • TANZİMAT DÖNEMİNDE EREĞLİ KÖMÜRLERİ-2

    13 Kasım 2026 Ekonomi, Genel, Gündem, KÖŞE YAZILARI, Tüm Manşetler

    GEÇEN YAZIDAN DEVAM… Ülkenin Kırım Savaşı sırasında Ereğli’deki en verimli kömür ocaklarının işletilmesini Fransa ve İngiltere’ye bırakması sonucu kalan kömür ocaklarının üretimi kendi ihtiyaçlarını karşılayamamıştır. Kırım Savaşı’nın Osmanlı İmparatorluğu’na maliyeti çok yüksek olmuştur. Ereğli Kömür Madeni Kumpanyası büyük bir mali sıkıntı içine düşmüştür. Kumpanya gereken kömür üretimini yapamamış, yaptığını satamamış ve işçilerin ücretlerini ödeyememiştir. Osmanlı İmparatorluğu tebaası Zafirovilo Yorgaki Bazergan, Ereğli kömü...
  • DİKKATİMİ ÇEKENLER!

    09 Kasım 2026 Ekonomi, Genel, Gündem, KÖŞE YAZILARI, Tüm Manşetler

    Hem ülke gündemi hem de yerel gündem hızla değişiyor. Siyasette, ekonomide ve sivil toplumda önümüzdeki günler daha da hareketli geçecek gibi görünüyor. Bu hızlı değişimde gazetedeki yazımla sitedeki yazımı senkronize etmekte inanın zorlanıyorum. Bugün Ereğli ve çevresinde dikkatimi çeken sadece birkaç konuyu bir araya getirmek istedim. NURDAN VE ORHAN OĞUZ'DAN SELAM VAR Söz Ereğli’den açılmışken; ilkten, hemşehrilerimiz Nurdan ve Ahmet Orhan Oğuz çiftini anmadan geçmeyeyim. Yaşamlarını sürdürdükleri İstanbul'dan ülkemize ve mem...
  • DR. TUGAY YAZGAN YAZDI: BİRLİKTE YAŞAMA KÜLTÜRÜ

    08 Kasım 2026 Ekonomi, Genel, Gündem, KÖŞE YAZILARI, Tüm Manşetler

    Bir toplumun medeniyet seviyesi, insanların birbirine ne kadar benzediğiyle değil, birbirlerinden ne kadar farklı oldukları halde bir arada yaşayabildikleriyle ölçülür. Bir düşünün… Aynı sokakta yürüyoruz, aynı şehirde yaşıyoruz, aynı havayı soluyoruz. Fakat birbirimizin düşüncelerine, yaşam biçimlerine, tercihlerine ve hatta varoluşuna tahammül etmekte zorlanıyoruz. Aynı toplumun parçasıyız ama giderek birbirimize yabancılaşıyoruz. Bugün belki de en büyük toplumsal sorunlarımızdan biri, birlikte yaşamanın anlamını unutmuş olmamızdır...